Dọn dẹp và tăng tốc Android sau một thời gian sử dụng

Sau một thời gian dài sử dụng, chiếc điện thoại Android của chúng ta bắt đầu có nhiều tập tin rác, nhiều ứng dụng không dùng tới, đi kèm theo đó là một vài "triệu chứng" như máy chậm hẳn đi so với lúc mới mua, hay bị đứng, thoát ứng dụng. Trong bài viết dưới đây, mình sẽ chia sẻ một vài điều mình thường hay làm sau khoảng 2-3 tháng dùng máy để smartphone Android của mình chạy nhanh trở lại. Nếu bạn có thêm một số cách để làm máy chạy nhanh hơn, hãy chia sẻ với mọi người ngay tại topic này.

Dọn dẹp lại bộ nhớ trong - ngoài

Hầu hết điện thoại Android hiện nay có hai loại bộ nhớ: Bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài (thường là thẻ microSD). Bộ nhớ trong mặc định là nơi cài đặt ứng dụng mà bạn tải từ Market về, thậm chí cả ứng dụng cài bằng tập tin APK chứa trên thẻ nhớ cũng sẽ được di chuyển lại vào bộ nhớ trong. Còn thẻ microSD thì ta thường dùng để lưu nhạc, hình, phim ảnh.

Việc dọn thẻ SD thì dễ dàng lắm, chỉ việc dùng máy tính hoặc các phần mềm quản lí như OI File Explorer, ASTRO Manager để xóa đi những bài nhạc, video mà bạn không còn dùng đến. Nếu máy bạn đã root, chúng ta sẽ dùng đến phần mềm SD Maid (tạm dịch là người hầu thẻ SD) để loại bỏ hoàn toàn các tập tin log mà một số ứng dụng để lại trên thẻ, hoặc các tập tin như .DS_Store hay thumb.db do Windows và Mac tạo ra. Sau khi tải về và cài đặt, bạn hãy dùng đến các thẻ (ở cạnh trên cùng của màn hình) như Optimize DB, Clean System để phần mềm tự động xóa các tập tin "rác". Sau khi dọn xong mình đã trống được khoảng 500MB trên thẻ nhớ. Một tính năng khác của SD Maid mà mình thấy hữu ích đó là liệt kê 50 tập tin có dung lượng lớn nhất (thẻ Misc > Show Top biggest file). Khi dùng tính năng này, ta sẽ biết được các tập tin có dung lượng lớn trên thẻ nhớ, từ đó quyết định xem cài nào cần, cái nào không thì xóa bớt.

Giờ thì ta sẽ tiến hành dọn dẹp đến bộ nhớ trong của thiết bị. Việc đầu tiên, và đơn giản nhất, đó là gỡ bỏ các ứng dụng bạn không còn dùng đến. Những ứng dụng chiếm nhiều bộ nhớ nhất đó là game, do đó, bạn nên ưu tiên gỡ những trò nào ít hoặc không chơi. Ngoài cách gỡ ứng dụng thông thường là vào Settings > Application > Manage Applications, bạn hãy thử dùng qua phần mềm Uninstaller của nhóm Rhythm Software. Nó sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian truy cập vào Settings, lại còn có thể gỡ bỏ các ứng dụng mặc định mà bình thường chúng ta không làm được (các máy mua từ những nhà mạng có thể chứa vài ứng dụng quảng cáo mà không bao giờ ta dùng đến). Nếu máy của bạn đã root, hãy dùng Root Uninstall để xóa đi các ứng dụng hệ thống (hãy cẩn thận khi làm việc này nhé, đảm bảo rằng bạn đã có ứng dụng thay thế cài đặt sẵn).

Nếu bạn có nhiều ứng dụng cần dùng, trong khi bộ nhớ trong gần cạn kiệt, hãy dùng đến tính năng Move to SD có sẵn của Android. Bạn vào Settings > Application > Manage Application (Cài đặt > Ứng dụng > Quản lí ứng dụng), chọn lấy một phần mềm nào đó rồi nhấn nút "Move to SD" (Chuyển sang thẻ SD). Bạn sẽ thấy rằng bộ nhớ trong sẽ được tiết kiệm dung lượng đáng kể. Chẳng hạn như phần mềm plugin chat tiếng và webcam cho Yahoo Messenger, từ mức 25MB giờ chỉ còn chứa trên bộ nhớ máy 1,5MB mà thôi. Nếu bạn chọn nhầm ứng dụng để di chuyển sang thẻ, hoặc cảm thấy ứng dụng đó hoạt động không bình thường như trước, hãy di chuyển nó lại sang bộ nhớ máy bằng cách chọn nút "Move to Phone" (Chuyển sang điện thoại).

Bộ nhớ đệm cũng là một thứ nên dọn dẹp. Bạn có thể xem thêm cách dọn dẹp chúng và công dụng của việc dọn dẹp này ở bài viết Quản lí bộ nhớ trong của Android.

Lưu ý: Move to SD chỉ có mặt trên Android 2.2 trở lên. Nếu bạn dùng Android 2.1 trở xuống, mời xem qua bài viết hướng dẫn sử dụng Link2SD với chức năng gần giống như thế.

Tinh chỉnh lại cấu hình để dùng pin được lâu hơn

Điện thoại Android có thể nói là khá tốn pin, do đó, sau một thời gian dùng máy, bạn có thể chỉnh lại một vài thiết lập giúp máy tiết kiệm pin hơn (mà trước đó ta quên không làm, hoặc không biết). Phần mềm JuiceDefender sẽ giúp bạn tự động kiểm soát các kết nối, tùy chỉnh đồng bộ hóa, điều khiển xung nhịp CPU, cấu hình lại ứng dụng,... sao cho máy có thể tiết kiệm pin nhất. Xin mời tham khảo qua bài viết Tiết kiệm pin cho Android với JuiceDefender để biết thêm chi tiết của ứng dụng này. Một số bạn cũng có pm hỏi mình về việc liệu dùng JuiceDefender có thật sự giúp giảm hao pin hay không, thì mình xin trả lời là có. Bản miễn phí sẽ tiết kiệm pin, nhưng bản Ultimate thì tiết kiệm nhiều hơn, và thời gian dùng pin sẽ được kéo dài đáng kể.

Điện thoại thông minh nói riêng, và các máy móc di động nói chung, cần phải được xả pin sau một thời gian dùng máy. Bạn cứ dùng điện thoại như bình thường, khi máy báo pin yếu còn khoản 3-5% thì cắm sạc. Lúc máy báo pin đã đầy rồi thì rút cáp sạc ra, chờ khoảng 10 - 15 phút sau rồi cắm lại đồ sạc vào. Làm khoảng 2-3 lần. Sau khi áp dụng cách này thì mình thấy pin dùng được lâu hơn vài tiếng. Bạn nên nhớ, không thực hiện việc này thường xuyên mà chỉ là sau vài tháng mà thôi. Khi đó ta mới thấy được sự cải thiện rõ rệt, còn làm thường quá thì không thấy gì, mà pin cũng mau chai nữa.

Nếu bạn cảm thấy máy báo pin sai (tức máy báo pin còn 20-30% mà máy mới dùng được một chút đã tắt ngúm) thì nhiều khả năng bản ROM bạn đang dùng chưa được "cân bằng pin" (Calibrate Battery). Việc này thường thấy khi bạn dùng ROM Cook, còn ROM chính hãng (ROM gốc) thì ít khi bị. Android có một tập tin hệ thống mang tên "batterystats.bin" để chứa trạng thái pin, và lỗi thông báo sai dung lượng là do tập tin này có vấn đề. Trong trường hợp này, bạn hãy cài đặt phần mềm Battery Calibration. Máy Android của bạn cần phải root để chạy, và may mắn là phần lớn ROM cook đều đã được root sẵn cả rồi. Phần mềm sẽ tự xóa batterystats.bin để hệ điều hành tạo mới lại file này, và tình trạng pin báo sai không còn nữa. Hãy chắc chắn rằng bạn đã sạc đầy pin (100%, theo gợi ý của lập trình viên thì điện thế khi pin đầy rơi vào khoảng 4200mV), sau đó nhấn nút Battery Calibration xuất hiện trên giao diện ứng dụng.

Tăng tốc máy với vài thủ thuật nhỏ

Nếu thấy máy trở nên chậm chạp, có một số thứ mà mình thường làm để phục hồi lại tốc độ của smartphone. Thử qua một Launcher khác (tìm kiếm trên Market) để vừa có được những trải nghiệm mới mẻ hơn. Giảm số lượng Homescreen trong phần cấu hình của Launcher và xóa bớt widget trên màn hình chính cũng giúp máy chạy nhanh hơn đáng kể. Một số widget như Facebook, widget của HTC, Sony rất nặng mặc dù chúng có hiệu ứng và thiết kế đẹp. Thôi thì gỡ bớt chúng ra, máy chạy nhanh, phản hồi nhanh vẫn tốt hơn.

Nếu máy bạn đã root, sao không thử ép xung máy lên một chút nhỉ? Việc ép xung không làm hại gì đến máy nếu bạn tinh chỉnh ở mức vừa phải, cũng chẳng hao pin hơn bao nhiêu. SetCPU là một công cụ hữu ích giúp bạn điều tiết xung nhịp của CPU cho từng trạng thái của máy nhằm tối ưu hóa thời lượng dùng pin. Chắc chắn việc này sẽ cần tới quyền root của superuser. Chẳng hạn như khi đang sạc, CPU sẽ chạy ở tốc độ tối đa, trong khi bạn để máy ở chế độ chờ thì xung sẽ thấp hơn, vào khoảng 250MHz hoặc 500MHz. Với những thiết bị chạy Android đang ép xung, SetCPU giúp bạn giữ không bị quá nhiệt bằng cách hiển thị nhiệt độ và xung nhịp tương ứng của từng thời điểm. SetCPU cũng là một ứng dụng được nhiều dân mod máy ưa thích vì có thể khoe thành quả của họ với mọi người một cách chính xác.

Một lưu ý nhỏ nữa, đó là bạn đừng sử dụng các ứng dụng quản lí tác vụ (task killer), trừ phi trong tay bạn là một máy Android phiên bản cũ, 2.1 trở xuống. Mình biết vẫn còn rất nhiều người có thói quen cài Task Killer, ngay cả khi họ đã dùng qua bốn, năm chiếc máy Android. Những bản Android mới đã tối ưu hóa việc tự động ngắt ứng dụng sau một khoảng thời gian ta không dùng đến, do đó task killer trở nên vô tác dụng. Thậm chí, trong một số trường hợp mình đã thấy, task killer khiến máy chậm đi rất nhiều, và thậm chí còn hao pin hơn nữa. Mời bạn tham khảo qua bài viết Nguyên nhân bạn không nên dùng Task Killer trên Android để xem được thông tin chi tiết hơn về lí do không dùng trình quản lí tác vụ, và có một số gợi ý cũng rất hay nằm trong mục Q&A.

Trên đây là những biện pháp mình hay dùng để chiếc máy của mình trở nên mới mẻ và chạy nhanh hơn. Chúc mọi người có thể sử dụng được điện thoại Android của mình một cách tốt nhất, đặc biệt là những ai mới vừa tiếp cận với hệ điều hành này.

Tham khảo Internet và kinh nghiệm