Thách thức lớn cho máy tính bảng Android: Windows 8

Android đang nắm giữ vị trí số 1 trên thị trường điện thoại thông minh, thế nhưng máy tính bảng vẫn luôn là phân khúc khiến cho Google xấu hổ khi nói đến thành công của Android. Rất nhiều hãng đã thử đầu tư phát triển máy tính bảng Android, song cho đến nay thiết bị thành công nhất chỉ là Kindle Fire - một sản phẩm giá rẻ của Amazon. Đáng buồn hơn cho Google là Kindle Fire lại chạy một phiên bản Android đã tùy biến đi rất nhiều, không còn mấy dấu ấn của bản gốc. Như vậy, thành công của Kindle Fire khó có thể được quy cho Android, và trong bối cảnh Microsoft chuẩn bị bán ra Windows 8, tương lai cho Android trên máy tính bảng là một bài toán đau đầu cho Google.

Mặc dù Kindle Fire được xem là một máy tính bảng Android, sự thực người dùng mua sản phẩm này là để sử dụng nội dung của Amazon, chứ không phải của Android hay Google. Phiên bản Android trên Kindle Fire chú trọng nhiều vào tính tương thích ứng dụng, chứ không đơn thuần chỉ là hệ điều hành. Những hình ảnh rò rỉ về giao diện của sản phẩm Kindle Fire thế hệ mới cho thấy Android thậm chí sẽ còn được ẩn sâu hơn nữa, tức là với một người dùng bình thường, nhiều khả năng họ sẽ không biết thiết bị của mình đang chạy Android. Vì thế, thành công của Amazon với Kindle Fire không hề là niềm vui mừng đối với Google, mà ngược lại, nó chứng tỏ rằng Android trên máy tính bảng là một thất bại. Dĩ nhiên, điều này là cơ hội lớn nhất cho một tên tuổi chuẩn bị bước vào (hay là quay trở lại) thị trường, Microsoft.

Có rất nhiều lý do giải thích cho sự thất bại của Android trên dòng sản phẩm máy tính bảng: phần cứng không hấp dẫn, phần mềm bên thứ 3 không tốt - song vấn đề lớn nhất của Android là thiếu một hệ sinh thái cho máy tính bảng Android đáng để người dùng sử dụng. Việc ra mắt một sản phẩm máy tính bảng Android chỉ để "bằng chị bằng em" là dấu hiệu chắc chắn cho thất bại đối với bất kỳ hãng sản xuất nào. Amazon khôn ngoan ở chỗ hãng chỉ sử dụng Android như một phương tiện để vận chuyển một hệ sinh thái khác, tốt hơn cho người dùng. Đây là chiến lược đang được nhiều hãng sản xuất học hỏi, ngay cả với Google. Nexus 7 là gì, nếu không phải là một cánh cửa để tiếp cận với gian ứng dụng Google Play? Nếu thật sự muốn, ta có thể tạm so sánh Kindle Fire và Nexus 7 là câu trả lời của Android đối với iPod Touch, chứ không phải iPad - một thiết bị đáp ứng rất tốt nhu cầu giải trí đa phương tiện của người dùng và vẫn khác biệt với máy tính truyền thống.

Những công ty từng tham gia cuộc đua về cấu hình phần cứng như Samsung hay Sony cũng đã nhận ra xu hướng mới mà họ phải theo đổi. Tại triển lãm IFA 2012 tuần rồi, chúng ta có dịp chứng kiến những nỗ lực của các hãng nhằm tạo ra một hệ sinh thái - hệ sinh thái "S" của Samsung và "One Sony" của Sony (vẫn còn trong giai đoạn sơ khai). Samsung và Sony có thể quảng cáo hơi quá về những giải pháp của họ, nhưng chí ít nó vẫn tốt hơn chiến lược sai lầm trước đây: ồ ạt đưa sản phẩm lên kệ, mà không có một sự cân nhắc nào về hệ sinh thái phần mềm cần thiết để thiết bị hoạt động tốt. Android, vì chưa có một cơ sở phần mềm đủ chất lẫn lượng, buộc phải hi sinh làm nền cho những dịch vụ do các hãng sản xuất cung cấp.

Liệu đó có phải là viễn cảnh mà Google đặt ra khi phát triển Android hay không? Tất nhiên là không, nhưng hãng tìm kiếm Mỹ cũng không đặt quá nhiều kỳ vọng vào nền tảng này thuở ban đầu. Với Android, mục tiêu của Google không phải để nó chiến thắng, mà phải đảm bảo nó không được thua trên thị trường. Như một tài liệu trong vụ kiện Google vs. Oracle tiết lộ, vào năm 2005, đối thủ mà Google lo ngại nhiều nhất chính là Microsoft chứ không phải Apple:

Google nhìn ra rằng một nền tảng phổ biến cho nhiều hãng sản xuất phần cứng là điều không thể tránh khỏi, và hãng muốn chắc chắn rằng nó phải là nền tảng mở. Cuối cùng, điều Google quan tâm nhiều nhất không phải là sự phân mảnh của Android, mà khả năng nó trở thành một nền tảng như kiểu Windows Mobile. Google có thể lo lắng khi các đối tác phần cứng và nhà mạng chậm cập nhật phần mềm Android, hay việc Android hữu danh vô thực trên Kindle Fire, nhưng tình hình của Android có lẽ sẽ không bao giờ tốt như hiện nay nếu như Microsoft có những chiến lược đúng đắn và sớm hơn trên thị trường di động.

Chiến lược của Google áp dụng trên điện thoại rất hợp lý, nhưng cơ hội đó đang mất đi nhanh chóng đối với phân khúc máy tính bảng. Hầu hết các đối tác Android đều là đối tác của Microsoft, và Windows 8 và Windows RT lại có tiềm năng rất lớn để trở thành đối thủ cạnh tranh với iPad. Đối với các hãng sản xuất phần cứng, việc đánh giá lợi ích/chi phí là điều tối quan trọng: tại sao phải đầu tư phát triển Android trở thành một sản phẩm thay thế laptop khi mà Microsoft đã bỏ hàng tỷ USD phát triển Windows? Tại sao phải cố gắng tạo ra một hệ sinh thái độc lập để cạnh tranh với Apple, Amazon và Google khi hoàn toàn có thể khai thác cơ sở người dùng khổng lồ của Windows? Tại sao phải chật vật với ứng dụng Android trong khi ứng dụng Metro của Windows hứa hẹn hơn nhiều? Và cuối cùng, tại sao lại tiếp tục đánh cược với Android, trong khi đằng nào thì tiền bản quyền cũng về tay Microsoft?

Điều mà chiếc Kindle Fire đã chỉ ra cho thị trường và tiếp tục đúng đắn trong tương lai đó là nguy cơ đe dọa lớn nhất của máy tính bảng Android không nhất thiết là iPad. Ngược lại, nó đến từ chính các nhà sản xuất, những công ty không thật sự cam kết hết mình để đảm bảo sự thành công cho sản phẩm. Điểm khác biệt chính là hiện tại các nhà sản xuất đã tìm thấy một phương án khả dĩ khác ở Windows, và Google chỉ có 2 điều có thể làm trong lúc này: tiếp tục tin tưởng vào thành công của máy tính bảng Android, hoặc là đứng nhìn Microsoft trở thành thách thức lớn nhất của iPad.

Nguồn: The Verge